Thursday, June 20, 2024

Na dwóch frontach

Pierwszy front - pogodowy - od kilku dni jest coraz zimniej i zimniej.
Wczoraj (środa) rano w stolicy Australii, Canberze, było -4C, w Melbourne +1C.
Jedni mówią, że to najzimniej od 5 lat, inni że od 10, jeszcze inni, że od 20 - taką mamy teraz wolność wypowiedzi.
Fakt jest faktem - zimno.

Wczesnym popołudniem temperatura podskoczyła do 12C.

W naszym domu wygląda to tak, że rano termometr wskazuje 14C.
Włączam ogrzewanie, które powinno podnieść temperaturę do 20C, zajmuje mu to obecnie około 3 godzin.
Wczoraj nie wystarczyło tylko nacisnąć guzik - musiałem wyjść na zewnątrz, wyłączyć na kilka sekund prąd i włączyć ponownie. Najwyraźniej nasz system grzewczy chciał żebym na własnej skórze sprawdził jak poważną pracę wykonuje. Doceniam.

Dla pokrzepienia ducha zajrzałem do wspomnień stryja - brata mojego ojca.
Przełom XIX i XX wieku - mały dworek szlachecki w okolicach Ciechanowa.
Stryj relacjonuje, że w zimie temperatura wewnątrz domu nie przekraczała 16C.
Inna sprawa, że to były polskie zimy, na dodatek pod rosyjskim zaborem.

Miłym przerywnikiem była wizyta w bibliotece.
Nie dość, że ciepło to jeszcze zorganizowali zimowy kącik dla czytelników...


Pod ręką półka z bestsellerami.
Niestety, może te bestselery dobrze się sprzedają, ale mnie jakoś na zainteresowały, nadal szukam dobrej książki.

A tu dzisiaj pojawił się drugi front.
Parę minut po 7 rano z kilku stron zaatakowały nas groźne hałasy.
Z ulicy dobiegał ostry zgrzyt piłowanego betonu - zaczęły się jakieś prace nad kanalizacją.
Z drugiej strony, tuż nad moją głową, rozlegały się stuki i jęki dźwigu, wyjrzałem za dom...


Już kilka lat temu poinformowano nas, że na sąsiedniej działce zostaną wybudowane 2 nowe domy, jeden z nich podwójny.
Akcja zaczęła się dzisiaj - burzenie starego domu - najpierw zdejmują dachówki.

Czeka nas wiele miesięcy wczesnych pobudek, hałasu i kurzu.
Mój znajomy doświadczył tego jakiś czas temu. To znaczy - nie doświadczył - wiedząc jakie to dokuczliwe, wyniósł się na rok do swojego wakacyjnego domku niedaleko Melbourne.

My takiej możliwości nie mamy - może warto rozważyć wyniesienie się na kilka miesięcy w cieplejsze okolice?

Sunday, June 16, 2024

Maskulinatywy

 Dość często poruszany jest w mediach temat feminatywów - żeńskie nazwy zawodów, które oryginalnie są gramatycznie rodzaju męskiego - KLIK.

Oto czego doświadczyłem podczas dzisiejszej mszy - męski mur...


Spojrzałem więc na problem od podstaw...

Po pierwsze sprawa dużo bardziej podstawowa niż nazwa zawodu - nazwa istoty.

Pominę sprawę tak podstawową jak słowo człowiek - przecież to rodzaj męski, czyli maskulinatyw i nie słyszałem o odpowiedniku żeńskim.

Krok dalej i jest lepiej: mężczyzna, kobieta, dziecko.
Przy okazji odpowiedniki łacińskie:
mężczyzna = vir, kobieta = femina,  dziecko = hedum.
Oczywiście ten vir przywołuje wiele skojarzeń - wirus, wirtuti, wirtualny.
Femina - przywołuje tylko akcje inspirowane przez kobiety, pominę tu skojarzenie ze słowem - fe - czyli coś brzydkiego.
A hedum? NICZEGO nie przywołuje - co za lekceważenie dzieci :(((

Świat zwierząt - tu temat rozkłada się mniej więcej po równo - ryba (f), wąż (m), ptak (m), sroka (f), szpak (m) itd.
Podobnie jest w świecie roślin - dąb (m), brzoza (f)...

Zawody - pielęgniarz - wyznam, że przez ponad pół życia nie spotkałem się ani z tym terminem ani z przedstawicielem tego zawodu.
W angielskim też to chyba ewenement gdyż używa się terminu - male nurse (męska pielęgniarka).
Przy okazji zauważę, że male po łacinie oznacza ZŁE - jak można komuś takiemu powierzyć swoje zdrowie?

A zawód szewc?
A co jeśli buty robi kobieta?
UWAGA - szewcowa tu nie chyba przejdzie - to jest zdecydowanie żona szewca.

Co innego krawcowa - odnosi się zarówno do stanu małżeńskiego jak i zawodu.
Prawdopodobnie kobiety zajmowały się się szyciem od zarania dziejów, a robieniem butów raczej nie.
Tu mamy również sytuację odwrotną - szwaczka - a co z męskim odpowiednikiem?

Zawody - kowal, marynarz, pilot, kominiarz, złodziej.
W ostatnich czterech przypadkach odpowiedniki żeńskie istnieją, ale oznaczają również część garderoby - marynarka, pilotka, kominiarka, złodziejka.

Zawód górnik?
Żeński odpowiednik? Może Barburka?

A co z zawodami takimi jak:
Zdun?
Strażak?
Nurek?
Szpieg?
Myśliwy?
Goniec?
Lotnik?
Ciekawe, że nie ma problemu z letnikiem/letniczką, no ale tu chodzi o wypoczynek a nie o pracę.

Osobna sprawa to stopnie wojskowe - kobiety są zachęcane do kariery w armii, a jak są tam nazywane?
Okazuje się, że sprawa jest pod kontrolą, przynajmniej w Niemczech - KLIK.
Zlinkowany artykuł wspomina, że już w roku 1807 znany był termin admirałka
Tu jednak muszę zauważyć, że w tym okresie Polska nie istniała więc terminologia stosowana w polskiej armii była absolutnie abstrakcyjna a admirałka - niestety, ale mnie kojarzy się z kimś płaczliwym - takim co łka.

Skoro polska gazeta dla kobiet podaje nam przykłady z Niemiec, to dorzucę tutaj mój kamyczek.
Państwo - to słowo ma dwa znaczenia - kraj oraz związek kobiety z mężczyzną - na przykład - państwo Kowalscy. 
Wynika to oczywiście z pokrewieństwa słów pan i pani.
Jak pięknie.
A w niemieckim są to zupełnie obce sobie słowa - Herr - Frau.
Na dodatek słowo Herr jest korzeniem wielu pozytywnych określeń: 
- Herrlich - coś wspaniałego,
- Herrschaft - panowanie - a co jak panuje kobieta?
Natomiast przymiotnik fraulich tłumaczy się wyłącznie jako - kobiecy, babski.

Na zakończenie piosenka z 1954 roku o kobiecym i męskim odcieniu:

Wersja angielska - KLIK - część kobieca zaczyna się po 2:30 minutach.

Wersja polska - TUTAJ - część kobieca zaczyna się po 2 minutach.

Tuesday, June 11, 2024

Komu dobrze...

Miesiąc temu sygnalizowałem, że nasza stacja radiowa ABC/Classic organizuje wybory utworu muzycznego, który polepsza samopoczucie słuchaczowi/słuchaczce - KLIK.

We wpisie odniosłem się krytycznie do idei takiego plebiscytu i podałem przewidywany wynik i swoje głosy.

Nie pomyliłem się - wygrała IX symfonia L. van Beethovena, żaden utwór z mojej listy nie zmieścił się w czołowej 10-ce.
Dla porządku podaję listę zwycięzców:

1. L. van Beethoven - IX Symfonia.
2. G. Holst - The Planets.
3. G. Bizet - Poławiacze pereł.
4. L. van Beethoven - V koncert fortepianowy.
5. G. Gershwin - Błękitna rapsodia.
6. V. Williams - The Lark ascending.
7. K. Jenkins - The armed Man.
8. E. Elgar - Enigma variations.
9. G.F. Haendel - Mesiasz - oratorium.
10. L. Delibes - Lakme - opera.

Aż 4 kompozytorów angielskich + G.F. Haendel - pół Anglik, 2 ze Stanów Zjednoczonych, widać anglosaskie pochodzenie głosujących.
Osobiście lubię prawie wszystkie powyższe utwory - wyjątki to zdobywcy 1 i 10 miejsca.
IX symfonię krytykowałem w zlinkowanym wpisie, fragmenty opery Lakme słyszałem pewnie 60 lat temu i jakoś nie czułem potrzeby słuchać ich ponownie. TUTAJ fragment tej opery, który chyba polepszył samopoczucie głosujących. 
Na marginesie - Poławiacze pereł G. Bizeta - podobna historia jak z Lakme - 60 lat temu Polskie Radio nadawało co niedzielę koncert życzeń a w nim dość często powtarzały się aria Nadira z Poławiaczy pereł, wykonawca B. Gigli i duet z Lakme.
60 lat, inna półkula a gusty takie same.

Aktualizacji - wtorek 11 czerwca - zimne i wietrzne rano.
W drodze do sklepu włączyłem radio, tym razem nie ABC/Classic lecz działającą po amatorsku FM/Classic - nadawali Oktet F. Mendelssohna - Scherzo - KLIK.
Akurat zajechałem na parking i wysłuchałem do końca - poczułem się dobrze.

Sunday, June 9, 2024

W zimowej mgle

 Dzisiaj mój telefon powitał mnie wspomnieniem sprzed lat...


10 lat temu, z córką na górskiej wycieczce.
Pogoda na zdjęciu zgadzała się z widokiem za oknem.

Niedziela, deszcz nie deszcz - czas na mszę.
Pierwsze czytanie liturgiczne rozgrzało mnie...
Księga Rodzaju – 3:9-12
"Pan Bóg zawołał na mężczyznę i zapytał go: «Gdzie jesteś?»
On odpowiedział: «Usłyszałem Twój głos w ogrodzie, przestraszyłem się, bo jestem nagi, i ukryłem się».
Rzekł Bóg: «Któż ci powiedział, że jesteś nagi? Czy może zjadłeś z drzewa, z którego ci zakazałem jeść?»
Mężczyzna odpowiedział: «Niewiasta, którą postawiłeś przy mnie, dała mi owoc z tego drzewa i zjadłem»."
Czyli kobieta wszystkiemu winna!?😀😢😇😈
Żeby sprawę uwiarygodnić, tekst czytała KOBIETA - tu nagranie - wystarczy obejrzeć 1 minutę - KLIK.
Na szczęście niedaleko był mężczyzna - nasz proboszcz - który sprawę przeniósł na inną platformę...
Mężczyzna (człowiek) zrobił źle i zawstydził się.
Znacie to?
Znacie.
Pierwszy odruch - zwalić winę na kogoś innego.
Znacie to?
Znacie.
No to zwróćcie twarz do najbliższej osobie w ławce i powiedzcie - biorę to na siebie.
Odwróciłem się w prawo, sąsiadką w ławce była KOBIETA.
Uśmiechnąłem się do niej przepraszająco i powiedziałem:
It's on me.
Ona chyba zrobiła to samo, ale to nieistotne. Faktem jest, że zrobiło mi się lżej na sercu.
Nie mam cierpliwości żeby czytać psychologiczne wywody, ale wydaje mi się, że wiele z nich potwierdza walory zdrowotne takiego postępowania.
Po mszy pogoda nieco poprawiła się.
Na trawniku naprzeciw kościoła zauważyłem...

Jakież komfortowe fotele!
Rozejrzałem się wokół, może ktoś z parafian opuszczających kościół zechciałby usiąść ze mną i przedyskutować dzisiejsze kazanie.
Dwóch odmówiło.
Właściwie to powinienem wziąć to na siebie - usiąść i podumać na świątobliwy temat... ale wybrałem domowe ciepło - moja wina - to wyznanie zwrócone do czytelników tego wpisu.

Friday, June 7, 2024

Przeczytałem Frankensteina

 Ufff - to był spory wysiłek.

Przypomnę, że do lektury zmobilizowała mnie wiadomość, że nasz wnuk wystąpi w szkolnym przedstawieniu inspirowanym tą powieścią, wspominałem o tym aż w dwóch blogowych wpisach a więc - do trzech razy sztuka.

Wyznaję, że dla mnie to była jednak sztuka.
Ostrzeżenie - teraz nastąpi dokładna relacja z procesu mojego czytania - dla mnie było to męczące, nie zachęcam do naśladowania.
Wspominałem już, że k usesiążkę cechuje niesamowite wodolejstwo, w rezultacie po pierwszym czytaniu tak mi się kołowało w głowie, że nie potrafiłem sensownie zreferować jej treści.
Po pomoc sięgnąłem do współczesnego źródła, powieść holenderskiej pisarki - Ane Eekhout - Mary and the Birth of Frankenstein. Niestety autorka poszła chyba śladem Mary Shelley i ugrzązłem w połowie.
Po drugim czytaniu obraz nieco mi się rozjaśnił - zajrzałem do dostępnych na internecie recenzji sprawdzić czy jestem na właściwym tropie i stwierdziłem, że chyba nikt z recenzentów nie czytał tej samej książki co ja.
Dokonałem więc rewizji - przelatywałem wzrokiem przez kolejne strony książki i na karteczce notowałem co istotnego przeczytałem. Oto zapis tej rewizji...


Rewizja potwierdziła wynik mojego drugiego czytania więc odważę się go przedstawić.

Angielski podróżnik rusza na wyprawę do Arktyki, odkryć północno-zachodnie przejście - to wykonał dopiero F. Nansen na statku Fram w latach 1893-6 czyli 75 lat po powstaniu książki.
Podróżnik zauważa wędrującego po zamarzniętym oceanie podróżnika. Następuje burza, pokrywa lodowa się łamie,  statek znajduje w lodowych krach drugiego wędrownika, to Wiktor Frankenstein, który po pewnym czasie relacjonuje swoją historię.
Jest członkiem bardzo szanowanej szwajcarskiej rodziny - kolejne 40 stron książki poświęcone jest opisywaniu szlachetności tej rodziny.
Wiktor zamiast dalej się uszlachetniać udaje się na studia o profilu naukowym. W rezultacie tworzy istotę żywą.
W jaki sposób tworzy, co to za istota?
O tym ani słowa, po pierwszym spojrzeniu na swój twór, Wiktor zapada w ciężką depresję i przez 26 stron czytamy o jego ciężkim stanie. 
Przez ten czas, a jest to chyba prawie rok, nikt nie zainteresował się co się dzieje w pokoju gdzie Wiktor  prowadził swoje prace.
W każdym razie, po 26 stronach, brat Wiktora zostaje zamordowany w dziwnych okolicznościach. Wiktor ponownie wpada w depresję, ale tym razem postanawia wyleczyć się z niej jakąś aktywnością i rusza w podróż w Alpy, do Chamonix.
W tamtych okolicach spotyka owoc swoich wysiłków.
Twór relacjonuje swoją historię....
Na początku było wielkie zagubienie - płci tworu nie znamy więc będę używał określenia ono.
Ono opuszcza miejsce stworzenia i znajduje się w nieprzyjaznym otoczeniu - jest głodne, spragnione, jest mu zimno. Metodą prób i błędów dowiaduje się że potrafi jeść i pić, znajduje ogień.
Zauważa jakąś wieś, ludzi.. podchodzi bliżej, ludzie uciekają z krzykiem z czego wnioskuje, że nie może ujawniać im swojej obecności.
Po jakimś czasie zauważa samotny domek w lesie. W domku mieszka staruszek z dwójką dzieci, Twór zaczyna ich podpatrywać przez małe okienko w domku, orientuje się, że staruszek jest niewidomy że wszyscy porozumiewają się przy pomocy mowy i bardzo szybko uczy się bardzo zaawansowanego angielskiego. Przy okazji zaczyna pomagać im w utrzymaniu porządku wokół chatki, zaopatruje ich w drewno. Po pewnym czasie dom odwiedza piękna dama na czarnym koniu - Zafie, Arabka - konkretnie córka europejki porwanej przez Turków. Przy okazji dowiadujemy się sporo o stosunkach europejsko-tureckich.
Twór decyduje się wejść do chatki pod nieobecność młodych i natychmiast zyskuje zaufanie i sympatię niewidomego staruszka. Niestety w tym momencie wracają młodzi, doznają szoku, młodzieniec atakuje twora kijem.
Cała rodzina pospiesznie wyprowadza się z domku i przenosi nie wiadomo gdzie.
Twór, nie widząc możliwości porozumienia z otaczającym światem, wędruje do miejsca zamieszkania swojego stwórcy i zabija jego brata.
Teraz następuje najciekawszy fragment książki - twór oskarża swojego stwórcę o bycie przyczyną jego osobistej tragedii i jej następstw. Przypomina, że biblijny Bóg stworzył Adamowi partnerkę i domaga się tego samego widząc w tym rozładowanie wszelkich napięć.
Jednocześnie obiecuje, że razem ze swoim partnerem opuszczą Europę i wyniosą się do Ameryki Południowej.
Frankenstein obiecuje spełnić to żądanie.
Postanawia wykonać ten projekt w Szkocji, podróż trwa ponad pół roku i 32 strony,
Robota idzie jak z płatka - 4 linijki i twora jest gotowa, ale w tym momencie Wiktora nachodzą wątpliwości - jaka gwarancja, że oba twory osiągną porozumienie, że wspólnie wybiorą drogę dobra, że wyniosą się z Europy?
Żadna.
Wiktor porzuca miejsce pracy i natychmiast twór zapowiada zemstę.
Kilka stron, dwa trupy - twór udaje się na daleką północ, Frankenstein podąża za nim i tak dochodzi do spotkania ze statkiem.
Po krótkim czasie Wiktor Frankenstein umiera z wyczerpania.
Na statku pojawia się Twór i stwierdza - twoja nienawiść do mnie jest niczym w porównaniu z nienawiścią jaką ja czuję sam do siebie.
I podąża w zmrożoną dal.

Wyznam, że w tym momencie nabrałem dużego uznania dla intelektu Mary Shelley - odpowiedzialność twórcy za swoje dzieło z wyraźnym odwołaniem się do biblijnej historii stworzenia świata.

Podniosłem oczy znad książki...


Natura - nawet w okresie późno-jesiennego wyciszenia - przynosi spokój i odpoczynek.

Friday, May 31, 2024

Bum w Szwajcarii

 Pierwsza wiadomość jaką zauważyłem w dzisiejszych mediach to wypadek podczas celebracji święta Bożego Ciała w Szwajcarii - KLIKKLIK.

Jak wiadomo Szwajcaria była bardzo silnym ośrodkiem protestantyzmu, w którym znaczącą rolę odegrał J. Kalvin.
W okresie podziału szwajcarskiego kościoła, katolicy sięgnęli po armaty, na szczęście nie w celach wojennych, ale dla nadania siły swoim obrzędom i stąd to wczorajsze strzelanie.

Dziwnym zbiegiem okoliczności temat katolicyzmu pojawia się w książce Frankenstein, którą obecnie pilnie czytam.
Wyznam, że nie jest to łatwa sprawa gdyż autorka, Mary Shelley, wyjątkowo mąci temat. Poniżej przypadkowy fragment, który ilustruje moje frustracje...
"Wczoraj nieznajomy powiedział mi: «Może pan łatwo zauważyć, kapitanie Walton, że doświadczyłem wielkich i niezrównanych nieszczęść. Kiedyś postanowiłem, że pamięć o tym złu powinna umrzeć wraz ze mną, ale udało ci się mnie pozyskać, abym zmienił moją determinację. Szukasz wiedzy i mądrości, tak jak ja kiedyś; i mam gorącą nadzieję, że zaspokojenie twoich życzeń nie będzie wężem, który cię użądli, jak to było w przypadku moich. Nie wiem, czy relacja z moich nieszczęść będzie dla Was przydatna; jednak gdy pomyślę, że podążasz tą samą drogą, narażając się na te same niebezpieczeństwa, które uczyniły mnie tym, kim jestem, wyobrażam sobie, że możesz wyprowadzić trafny morał z mojej opowieści; taki, który będzie w stanie Cię poprowadzić, jeśli Twoje przedsięwzięcie odniesie sukces, i pocieszy Cię w przypadku niepowodzenia. Przygotuj się na usłyszenie o wydarzeniach, które zwykle są uważane za cudowne. Gdybyśmy znajdowali się wśród łagodniejszych scen natury, mógłbym obawiać się spotkania z twoją niewiarą, a może z twoją kpiną; ale w tych dzikich i tajemniczych regionach wiele rzeczy okaże się możliwych, co wywoła śmiech tych, którzy nie są zaznajomieni z ciągle zmieniającymi się mocami.."
I w ten sposób przez setki stron.
Ciekawe, że angielscy pisarze, mężczyźni, w tym samym okresie pisali w całkiem nowoczesny, konkretny sposób.
Tę różnicę składam na karb dyskryminacji kobiet, która nakazywała im wyrażać się w sposób... no w kobiecy sposób, czyli jak w podanym przykładzie.
Równocześnie Mary Shelley zachowywała się w bardzo swobodny sposób, swobodny nawet na obecne czasy.

Temat katolicyzmu we Frankensteinie...
Mary Shelley wpadła na pomysł swojej książki podczas pobytu w Szwajcarii i najwyraźniej Szwajcaria zrobiła na niej bardzo silne, pozytywne, wrażenie gdyż obszernie pisze o swobodach obywatelskich z których korzystają Szwajcarzy obu płci.
Aż tu nagle - jedna z drugorzędnych postaci książki zostaje oskarżona o zabójstwo. Oskarżenie oparte o jakieś poszlaki, oskarżona nie przyznaje się do winy. Sąd przestrzega zasady, że lepiej uniewinnić osobę winną niż skazać kogoś niewinnego i w tym momencie oskarżona przyznaje się do winy.
Konsternacja, szczególnie wśród jej najbliższych.
Oskarżona wyznaje im, że jej katolickiego spowiednika oburzyło jej zachowanie i zapowiedział, że dopóki się nie przyzna, nie otrzyma rozgrzeszenia i całą wieczność spędzi w piekielnych płomieniach.
Uznała, że obcięcie głowy będzie lepszym wyjściem.

Jeszcze ponad połowa książki przede mną, zaczyna robić się ciekawie.

Friday, May 24, 2024

Nóżki po grecku

 W środę wybrałem się po zakupy do centrum handlowego w mocno greckiej dzielnicy Oakleigh.
Już na parkingu szok...


Zimny trup za kierownicą 😟
Ominąłem samochód z daleka.

Kolejny punkt to cel mojej wyprawy - stoisko z drobiem z silną reprezentacją indyków.
Kupiłem: wątróbkę, nogę, pierś i 3 szyjki...
W sąsiednich delikatesach kupiłem chałwę...



Na górze waniliowa - βανίλια, pod spodem pistacjowa - φυστίκι.
Jak ja lubię odcyfrowywać te greckie litery :))

Na zakończenie "lody...


Gdy wracałem do samochodu przyszło mi do głowy skojarzenie - dlaczego Grecy handlują mięsem indyka?
Wszak indyk to po angielsku - turkey, po grecku podobnie - Τουρκία.
A Turcja?
Od kiedy znam angielski to tak samo jak indyk - Turkey.
Czy przypadkiem ta grecka rzeź indyków to nie jest rewanż za setki lat zależności od Cesarstwa Ottomańskiego?
A może właściciel tych stóp w samochodzie na parkingu to Turek????

Pospieszyłem sprawdzić, stopy jeszcze były, ostrożnie zajrzałem do środka... właściciel pomachał mi dłonią - chyba Hindus - spora ulga.

P.S. Po zeszłorocznym trzęsieniu ziemi w Turcji większość krajów dostosowała się do wniosku Turcji i zmodyfikowała nazwę na turecki oryginał - Türkiye