Friday, August 9, 2024

Pozostaje przyszłość

 Przyszedł do nas wyż wydarzeń kulturalnych - ostatnia niedziela - koncert, w programie m.in. utwór M. Ravela - Tombeau de Couperin.
Dzisiaj - piątek - regularny koncert z serii Mostly Mozart. O tych koncertach wspominałem wiele razy na tym blogu.
Tym razem była to Symfonia Nr 40, "dodatkiem" był koncert na dwoje skrzypiec J.S. Bacha.
Bardzo popularne utwory, na szczęście nie próbowałem porównywać koncertu z wykonaniami z przeszłości i było mi bardzo dobrze.
Na tyle dobrze, że oszczędzę czytelnikom swoich rozważań na tematy muzyczne.

Miłym zaskoczeniem był fakt, że jednym z wykonawców koncertu na dwoje skrzypiec był Jakub Jakowicz, syn Krzysztofa Jakowicza, którego pamiętam z koncertów w Filharmonii Warszawskiej przed wielu wielu laty :)

Po koncercie, idąc do samochodu, przechodziłem obok galerii sztuki współczesnej więc zerknąłem na aktualną wystawę - Future Remains - czyli tytuł tego wpisu.

Ten tytuł zastanowił mnie - Pozostaje Przyszłość?
Co to znaczy?
Na to pytanie odpowiedziałem sobie pytaniem - a co pozostanie po teraźniejszości?
Zastanawiałem się długo i doszedłem do wniosku że NIC.

Uzasadnieniem tego wniosku były eksponaty zaprezentowane na wystawie...



Powyższy eksponat pasował szczególnie to tytułu wystawy.
Dokładnie takie samo dzieło sztuki podarłem kilka dni temu na kawałki i wyrzuciłem do śmieci. Do pojemnika "recycling" - czyli faktycznie - spełniło swoją rolę w teraźniejszości i ma przez sobą przyszłość, może nawet kilka wcieleń - chyba raczej - "wpapierowań".


Wracam do tytułu wystawy - Pozostaje Przyszłość(?)
Zgadzam się, że... przyszłość ma przed sobą kolejną przyszłość i tak w kółko, ale czy cokolwiek z tego pozostanie?

Przypisy:
Krzysztof Jakowicz - KLIK.
Jakub Jakowicz - KLIK.
Future Remains - KLIK.

Tuesday, August 6, 2024

Werfel

 Poprzedni wpis był o wycieczce do Stanowej Biblioteki w Melbourne.
Dzisiaj będzie o tym po co tam pojechałem.

Wpis jest w kategorii Historia, to ostrzeżenie - będzie dużo o tym co mi się zdawało a czego teraz już i tak nie ma.

Werfel - czy komukolwiek to słowo się z czymkolwiek kojarzy?

W pierwszych latach PRL to było dość znane nazwisko - Roman Werfel - KLIK - niby nie zajmował żadnego znaczącego stanowiska, ale był wpływową osobą w prasie i publicystyce.
Dlatego szokiem dla mnie było gdy pod koniec szkoły podstawowej wpadła mi w ręce książka - Pieśń Bernadetty - KLIK - opowieść o życiu Bernadetty, dziewczynki, której w grocie w Lourdes objawiła się Matka Boska. Autor - Franz Werfel.

Wprawdzie imię inne, ale w tamtych czasach nie zwracano zbytniej uwagi na takie szczegóły.
Jak to możliwe - myślałem - że czołowy propagandzista komunistyczny jest wyraźnie skoligacony z propagandzistą katolickim?

Minęło 60 lat i nazwisko Werfel zakołatało do mojej świadomości.
Mocno zafascynowała mnie Alma Mahler - jak nazwisko wskazuje żona słynnego kompozytora Gustawa Mahlera, która zdążyła również poślubić słynnego architekta Waltera Gropiusa i wspomnianego wcześniej Franza Werfla.
Z tym ostatnim przeżyli niezwykłą przygodę.
Przed włączeniem Austrii do Rzeszy w 1938 roku, Franz Werfel, który był Żydem uznał, że trzeba emigrować. Przenieśli się do Francji i zaskoczyła ich tam okupacja niemiecka.
Jedyną drogą ucieczki była emigracja do USA - statek z Lizbony do Nowego Jorku.
Trzeba było nielegalnie dostać się do Hiszpanii a dalej już droga była względnie prosta.
Zamieszkali więc w Lourdes, kilkanaście kilometrów od granicy z Hiszpanią, i tam czekali na okazję.
Sprawa się komplikowała i zdesperowany Franz złożył uroczyste ślubowanie, że jeśli się wydostaną z Francji to napisze bestseller na temat objawienia Bernadetty.
Nie minęło wiele czasu i trafiła się okazja - amerykański dyplomata - Varian Fry - organizował regularny transfer żydowskich uciekinierów przez granicę francusko-hiszpańską.
Franz i Alma trafili na świetne towarzystwo - razem z nimi uciekali Henryk Mann, brat Tomasza Manna i syn Tomasza Manna - Golo.
Pewnym kłopotem był bagaż Almy - 18 walizek - Varian Fry przewiózł je legalnie przez granicę pociągiem do Madrytu jako swój osobisty bagaż.
Po osiedleniu się w USA Franz zabrał się ostro do roboty, książkę Pieśń Bernadetty wydano w 1941 r,  po angielsku w 1942 r, i zyskała ogromną popularność - Werflowie stali się bardzo zamożnymi ludźmi.

Wracam do rzeczywistość (względnej).
Do biblioteki pojechałem czytać książkę F. Werfla, ale nie Pieśń Bernadetty lecz inną jego sławną(?) książkę - 40 dni Musa Dag.
Sławna książka - wspomniana wyżej książka to zbeletryzowana relacja o tureckiej rzezi Ormian podczas I Wojny Światowej. Wydana w 1933 roku książka przyniosła F. Werflowi wielką popularność, był kandydatem do Nagrody Nobla, oraz ogromne uznanie społeczność Armeńskiej.
Publikacja książki zbiegła się z przejęciem przez Nazistów władzy w Niemczech. Książki F. Werfla - Żyda - spłonęły na stosie, ale 40 dni Musa Dag można nadal było dostać w niemieckich księgarniach. Książka stała się bardzo popularna wśród Niemców pochodzenia żydowskiego, którzy widzieli w niej zapowiedź Holocaustu.
Bardzo zaskoczyła mnie informacja, że książkę przetłumaczono ponownie na angielski w 2012 roku i właśnie to wydanie przejrzałem w ostatnią sobotę.
Przejrzałem - niestety już po kilku stronach zdałem sobie sprawę, że nie dam rady tej książki przeczytać. Nie myślę to nawet o starannym przeczytaniu 881 stron, ale choćby poczuć klimat książki, poczuć jakieś zainteresowanie.
NIC :(
Fakt wydania książki obecnie w Anglii bardzo mnie zastanowił - czyli wydawca liczy na licznych czytelników, dlaczego ja nie załapałem się do tej grupy?
Czy ja jestem taki młody duchem czy to objaw postępującej demencji?

Z biblioteki wychodziłem smutny, moją uwagę przyciągnęła książka na półce z nowościami...


Kalifornijskie życie Czesława Miłosza?!?
Okazuje się, że książkę wydano już w Polsce - KLIK.
Cz. Miłosz jest o pokolenie młodszy od F. Werfla
Czy książka zyska zainteresowanie?

Przypisy:
1. Teresa Torańska w książce ONI poświęca Romanowi Werflowi obszerny rozdział - polecam - KLIK.
2. Franz Werfel - KLIK.
3. Varian Fry - KLIK.
4. The Forty Days of Musa Dagh - KLIK.

Friday, August 2, 2024

W bibliotece

Dzisiaj odwiedziłem centrum Melbourne, nie byłem tu pół roku i wyznam, że sam pobyt w gęsto zaludnionym miejscu był sporą atrakcją. 

Do miasta dojechałem tramwajem, tu przesiadłem się z kolejny tramwaj i zaskoczenie...


Tramwaj podjechał a oczekujący pasażerowie zawołali: gdzie tu są drzwi ?!
Rzeczywiście, drzwi nie były takie oczywiste, szczególnie gdy tramwaj był w ruchu.
W środku lekko-średni tłok, większość młodzi ludzie, z przyjemnością stwierdziłem że wielu oferowało mi swoje miejsce.
3 przystanki i byłem pod biblioteką.
Pogoda słoneczna, na trawniku po drugiej stronie schodów sporo osób siedziało na trawie.


W środku makieta biblioteki , warto się przyjrzeć żeby nie przegapić atrakcyjnych miejsc...


Zauważyłem czytelnię dla dzieci, zajrzałem do środka, na półkach książki w różnych językach, z przyjemnością zauważyłem, że ilość lektur w języku polskim nie ustępuje perskiemu czy portugalskiemu i przewyższa szwedzki. Czy ktoś to czyta to już inna sprawa.


Wreszcie główna aula - świątynia czytania...


Na krużgankach na wyższych piętrach wystawa historii książki. Przepisywane ręcznie książki z XIII wieku, pierwsze książki drukowane. 
Ciekawostka - żydowska Tora, wydanie kieszonkowe...


Wysokość "strony" około 10 cm, ależ ci ludzie musieli mieć wzrok żeby odczytać tak małe litery.

A co ja tam czytałem?
Książki, które miałem zamiar przeczytać trzeba było zamówić i będę miał do nich dostęp za kilka dni, dzisiaj w oko wpadła mi książka o prowokacyjnym tytule "Against Empathy" - Przeciw empatii - KLIK.
Autor uważa, że empatia oparta jest na z gruntu błędnym mniemaniu, że jesteśmy w skórze osoby, której przytrafiło się nieszczęście i w rezultacie tracimy zdolność obiektywnej oceny sytuacji. Zamiast tego proponuje racjonalne współczucie - "rational compassion".

Po 3 godzinach wyszedłem na ulicę, ależ tu wszystko urosło!


Znowu jazda przez centrum Melbourne, moją uwagę zwraca wiele miejsc gdzie można wypożyczyć elektryczny rower lub hulajnogę. Oczywiście samoobsługa. W śródmieściu ruch samochodowy jest mocno ograniczony i hulajnogi są całkiem popularne.

Śródmieście Melbourne to niezbyt wielki teren, mój tramwaj jedzie teraz przez rozległe przedmieścia a ja porządkuję wrażenia z tej wizyty. 
Przede wszystkim ludzie - stwierdzam, że chyba 80% spotkanych osób to byli Azjaci i że prezentowali się lepiej niż osoby o korzeniach europejskich.
Mam na myśli ogólny wygląd - estetyczne ubranie, fryzura, sympatyczny wyraz twarzy.  Jeśli chodzi o "białych" to miałem poczucie jakiegoś braku równowagi - wiele osób bardzo otyłych, twarze przeładowane kosmetykami, kolczyki i tatuaże w zaskakujących miejscach.

Wizerunek zdecydowanie poprawił się gdy przejeżdżałem w okolicy eksluzywnych prywatnych szkół. Tu też było wielu uczniów i uczennic pochodzenia chińskiego i hinduskiego, ale "biali" byli równie liczni a co ważniejsze byli "normalni" w moim, pozbawionym empatii, mniemaniu.

Wreszcie końcowy przystanek, wraz ze mną wysiada uczennica z "dobrej szkoły".
Na oko 40 kg bagażu.


To i o dobrą figurę łatwo :)

Saturday, July 27, 2024

Olimpijskie refleksje

 Wczoraj, 26 lipca 2024, początek Olimpiady i coś takiego pod stopami...


Flaky pastry?
Ciasto francuskie - co to za konkurencja sportowa?

Ciasto francuskie - no tak rozgrywki olimpijskie rozgrywają się w Paryżu, ale takiej konkurencji jeszcze chyba nie wprowadzili. Inna rzecz, że jedzenie jest tak popularną czynnością, że być może i tego się doczekamy.
Nie muszę chyba dodawać, że ta bieżnia (a może dno basenu pływackiego) znajdowała się w supermarkecie.

Nastrój wspomnieniowy z poprzedniego wpisu jeszcze trwa więc dołączę do niego moje olimpijskie wspomnienia.

Sportem zainteresowałem się chyba dopiero w 1955 roku a był to rezultat... odwilży politycznej w Polsce.
W PRL mocno promowano sport, w szkołach zdobywaliśmy odznaki SPO (Sprawny do Pracy i Obrony) - KLIK.
Ostatnie słowo mówiło wiele - Obrona - ludowej ojczyzny.
Wzorem byli sportowcy ZSRR, w kinach było sporo sportowej propagandy.
Dlatego dużym zaskoczeniem było dla mnie gdy w 1955 roku w tygodniku Sportowiec zaczęły coraz częściej pojawiać się informacje o sukcesach sportowców USA
Zacząłem coraz częściej tam zaglądać i ani się spostrzegłem i znałem nazwiska faworytów olimpijskich w lekkiej atletyce, boksie, pływaniu, szermierce...
A olimpiada miała być w Melbourne.

W okresie olimpiady Przegląd Sportowy ukazywał się 5 razy w tygodniu a w nim cudowne reportaże B. Tomaszewskiego.

4 lata później miałem już możliwość oglądania transmisji telewizyjnej z olimpiady w Rzymie i było to spore rozczarowanie - pojedynki lekkoatletów oglądane na ekranie nie były tak dramatyczne jak w relacjach pisemnych.

Przy okazji wspomnę dwie ciekawostki...

Wakacje letnie 1956, wracałem do domu pociągiem, tłok był ogromny, całą drogę z Gdyni do Warszawy przejechałem stojąc na korytarzu.
Tuż koło mnie stała para olimpijczyków, którzy za kilka miesięcy mieli pojechać do Melbourne...
Ryszard Malcherczyk - trójskoczek i Anna Wojtaszek - oszczepniczka.
Z przejęciem słuchałem ich rozmowy - nic specjalnie ciekawego aż nagle...
- Rysiek, nie wyobrażasz sobie jak ogromnie zależy mi na wyjeździe na tę olimpiadę.
- Co ty opowiadasz Anka, mnie dokładnie tak samo na tym zależy, każdemu w reprezentacji zależy.
- Nie, no tak, nie... dla mnie jest to coś niezwykłego.
Temat został wyczerpany, zastanawiałem się chwilę czy jednym olimpijczykom może bardziej niż innym zależeć na udziale w olimpiadzie, pewnie tak, to przecież są różni ludzie.
Sprawa przypomniała mi się już podczas olimpiady - Przegląd Sportowy doniósł, że Anna Wojtaszek odłączyła od polskiej reprezentacji i pozostała w Australii - więcej TUTAJ.
A więc ona miała rzeczywiście specjalne nadzieje związane z wyjazdem do Melbourne.

Pozostanę przy oszczepie... tym razem mężczyzn.
Ogromnym faworytem był Polak - Janusz Sidło - przed olimpiadą ustanowił rekord świata.
Podczas olimpijskiego konkursu J. Sidło wyszedł dość szybko na prowadzenie i losy złotego medalu wydawały się przesądzone aż, w ostatniej kolejce, Norweg E. Danielsen rzucił 6 metrów dalej, nowy rekord świata, ZŁOTO.
Z reportażu dowiedziałem się, że decydującym czynnikiem była zmiana oszczepu, J.Sidło pożyczył Danielsenowi swój oszczep - KLIK.
W Przeglądzie Sportowym obszernie i dramatycznie opisano ten szlachetny postępek.
Kilka lat temu poszukałem informacji na ten temat na internecie i znalazłem wzmiankę, że rzeczywiście tak było, z tym, że oszczep pożyczył radziecki sportowiec - Cybulenko - KLIK.
Co gorsza znalazłem też wyjaśnienie, że na zawodach olimpijskich cały sprzęt sportowy zapewniają organizatorzy (logiczne, gdyby zawodnicy korzystali z własnego sprzętu potrzebne byłyby regularne testy czy czegoś tam nie podkręcili).

Oj, jak dobrze, że ja tego wszystkiego nie wiedziałem i z wypiekami na twarzy czytałem o pojedynkach współczesnych mi herosów :)

P.S. Kilka miesięcy temu relacjonowałem jeszcze jedną stronę olimpijskich wspomnień- KLIK.

Monday, July 22, 2024

Rocznice

Czy ktoś, tak sam z siebie, wiedział od rana jaką mamy dzisiaj rocznicę?

Ja wiedziałem - 22 lipca - 80. rocznica ogłoszenia w Lublinie Manifestu PKWN, czyli rocznica powstania PRL - KLIK.

Stwierdzam tylko fakt, powstrzymam się od oceny 45 lat istnienia tego państwa.

Zainspirowało mnie to wykonania siedmiu 10-letnich skoków...

70 lat temu - 1954 - ukończyłem szkołę podstawową, mój stryj - brat ojca, zorganizował mi wakacje letnie - lekka praca zarobkowa. 
Miejsce - Sopot - mieszkałem samotnie na strychu w starej willi.
Musiałem sobie wszystko sam zorganizować.
To było prawdopodobnie jedno z przełomowych wydarzeń w moim życiu.

60 lat temu - 1964 - praktyka robotnicza w Norwegii.
To też było kilka przełomów - praca w kapitalistycznej fabryce, wypłaty w dewizach, mieszkanie w hotelu robotniczym...

Powyżej z kolegami z praktyki, poniżej - autostop - spotkanie z reniferami...



50 lat temu - 1974 - 3-miesięczny pobyt w Anglii na stypendium. Pogłębianie wiedzy komputerowej.

40 lat temu - 1984 - drugi rok w Australii. Praca w liniach lotniczych i współautorstwo bardzo poważnego projektu - system wymiany części w samolotach pasażerskich.
Wspomniała o tym zakładowa gazeta...



30 lat temu - 1994 - pierwszy maraton narciarski - Marcialonga we Włoszech...

20 lat temu - 2004 - pierwsze wnuczęta - chłopiec u syna :) dziewczynka u córki :)

10 lat temu - 2014... hmm - w pamięci próżnia, zajrzałem do starych zdjęć - to i owo - nic specjalnego. Chyba że... ostatni pobyt na nartach.

P.S. Jeszcze z PRL - ostatni dech - relacja w dzienniku TV w 1984 roku - KLIK.

Friday, July 19, 2024

Panowie w bieli

 Skoro świt przed moim oknem...


Przywitałem ich haiku...

Samotni dwaj
w bieli i w maskach
czekają na mnie.

Nic - no to spróbuję Limeryk...

Przed sypialnią panowie w bieli,
na me krzyki nie odpowiedzieli.
Do tego na twarzach maski,
może czekają na oklaski.
Chyba nie dotrwają do niedzieli.

Nic...

Wtedy przypomniało mi się, że kilka dni temu zmarł nieco młodszy ode mnie piosenkarz, Tadeusz Woźniak, którego pamiętamy sprzed lat z wykonania piosenki Zegarmistrz Światła.
Znalazłem nagranie piosenki sprzed kilku lat, pasowało mi dużo bardziej niż to sprzed lat, gdy piosenkarz miał dwadzieścia kilka lat - KLIK

A kiedy wreszcie przyjdą po mnie
panowie w maskach oraz w bieli.
to nikt się o mnie nie upomni
i wezmą mnie gdzie będą chcieli.

Wyniosą nogami mnie do przodu,
do dyskretnego samochodu,
i na nic więcej nie popatrzę
Zmienię się w popiół, raz na zawsze.


P.S. W najbliższym sąsiedztwie zburzono stary dom, przez najbliższe półtora roku będziemy mieli budowę za płotem. Hałas i kurz.
Końcowy etap rozbiórki starego domu to usuwanie betonowych podłóg w garażu, oczywiście wykryli ślady azbestu.
Az-best - oni starają się to usunąć jak-najlepiej -- as-best.

Wednesday, July 17, 2024

Francuski barok

Ostatnia niedziela - 14 lipca - Święto narodowe Francji.
Z wyprzedzeniem dostaliśmy powiadomienie o okazjonalnym koncercie.

To nie był klimat na takie imprezy - Wimbledon, UEFA, Tour de France - poważne imprezy sportowe przykuwają uwagę tłumów,
Francja nie jest w Australii zbyt popularna, mnie jednak skusiła lokalizacja koncertu - malutki były kościółek na uboczu...

To nie był również klimat na wychodzenie z domu - zima, szaro, zimno, mokro.
Jedziemy.
Na miejscu spore zaskoczenie - poniższe zdjęcie nie z naszego koncertu, ale daje pojęcie o "sali koncertowej"....


Nam publiczność dopisała - były 3 rzędy krzeseł i prawie 30 osób na widowni.

Wykonawców trójka - zespół Latitude 37 - KLIK.
Na marginesie wspomnę, że to dobry i popularny zespół.

Program - muzyka francuska, głównie barok plus dwa współcześniejsze dodatki.
Francuski barok - dopiero w tym momencie stwierdziłem, że nie jest on specjalnie znany ani popularny - sceny europejskie opanowali najpierw Włosi a potem Niemcy i Austriacy.
Moja wiedza o francuskim baroku ogranicza się do dworu Ludwika XIV - znane mi nazwiska to oczywiście Rameau i Couperin.
Ich utwory również wykonano na koncercie, ale najbardziej spodobał mi się nieznany mi dotąd kompozytor - Jean-Féry Rebel.

Nie będę się dłużej rozwodził na ten temat gdyż ta muzyka była dla mnie miłym zaskoczeniem ale nic mądrego na jej temat nie powiem. 
Wspomnę tylko utwór, który nie był wykonany na koncercie - Jean-Féry Rebel - Les elements - ni mnie ni więcej, ale Stworzenie Świata - posłuchajcie początku, to brzmi jak muzyka XX wieku -  KLIK.

Ale przeżyłem jeszcze jedno zaskoczenie... na widowni było więcej mężczyzn niż kobiet!
Wiemy, wiemy - również na blogowej platformie wspominałem, że mężczyzn trudno spotkać w bibliotece.
Na sali koncertowej jest trochę lepiej, ale kobiety przeważają.

Przyjrzałem się dyskretnie tym panom - oczywiście wszyscy w starszym wieku,  prawie wszyscy samotni, skromnie ubrani, ani jednego grubasa. Odniosłem wrażenie, że po koncercie rozeszli się na piechotę, może tramwajem do domów.